Nitelikli Türk kahvesi, nitelikli (specialty) sınıfına giren, yani tadım puanı 100 üzerinden 80 ve üzeri olan ve tat kusuru taşımayan çekirdeklerle hazırlanan Türk kahvesidir. Geleneksel Türk kahvesi genellikle Brezilya Rio Minas gibi ticari sınıf çekirdeklerle ve daha koyu kavrumla yapılır. Nitelikli Türk kahvesinde ise çekirdeğin kökeninden gelen tatlar, meyve, çiçek ya da çikolata gibi notalar fincanda öne çıkar.
Nitelikli kahve ne demek?
Nitelikli kahve tanımı Specialty Coffee Association (SCA) standartlarına dayanır. Sektörde ortak kabul gören tanıma göre bir kahvenin nitelikli sayılması için:
- Uzman tadımcıların değerlendirmesinde 100 üzerinden 80 ve üzeri puan alması,
- Çiğ çekirdek incelemesinde ciddi kusur taşımaması,
- Ülke, bölge, çiftlik ya da kooperatif düzeyinde izlenebilir olması beklenir.
SCA son yıllarda tadım yöntemini “Coffee Value Assessment” adıyla yeniledi; yine de 80 puan eşiği nitelikli kahvenin ortak tanımı olarak kullanılmaya devam ediyor.
Geleneksel Türk kahvesinden farkı
| Geleneksel Türk kahvesi | Nitelikli Türk kahvesi | |
|---|---|---|
| Çekirdek | Genellikle Brezilya Rio Minas gibi ticari sınıf Arabica | 80+ puanlı, kökeni belli tek köken ya da harman |
| Kavrum | Orta-koyu ile koyu | Açık ile orta; köken tadını korumak için |
| Tat | Yoğun, tanıdık, hafif keskin | Meyvemsi, çiçeksi ya da çikolatamsı; daha tatlı ve temiz |
| Köpük | Kalın, kalıcı | Taze kavrumda kalın; kavruma göre biraz daha açık renkli |
| İzlenebilirlik | Genellikle ülke düzeyinde | Bölge, çiftlik, işleme yöntemi ve puan |
Hangisinin daha iyi olduğu damak tadına bağlıdır. Türk kahvesi kültürü UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alıyor; nitelikli Türk kahvesi bu geleneği değiştirmez, ona yeni tatlar ekler.
Bizim Türk kahvemiz nitelikli mi?
Hayır. İmza Türk kahvemiz Brezilya Rio Minas'tan; Türk kahvesinin geleneksel tadını veren çekirdekten. Onu taze kavurup siparişinize göre öğütüyoruz ve kavrum tarihini her paketin üzerine yazıyoruz, ama nitelikli diye tanıtmıyoruz. Rio Minas'ın ne olduğunu ayrı bir yazıda anlattık.
Nitelikli bir Türk kahvesi denemek isterseniz ayın kahvelerimizden birini “Türk kahvesi” öğütümüyle sipariş edebilirsiniz. Her biri izlenebilir bir lottan gelir ve ürün sayfasında bölgesi, işleme yöntemi ve puanı yazar.
“Nitelikli bir kahveyi cezvede pişirmek, alışık olduğunuzdan daha meyveli ve daha tatlı bir fincan verir. İkisini yan yana denemenizi öneririz.”
— Roaster Lab
Evde nitelikli Türk kahvesi nasıl yapılır?
- Fincan başına 70 ml soğuk su ve 7 g kahve kullanın.
- Şekeri başta ekleyin, bir kez karıştırın.
- Kısık ateşte, kaynatmadan pişirin; köpük kabarınca ocaktan alın.
- Köpüğü fincanlara paylaştırın, kalanını yavaşça dökün.
Açık kavrumlu nitelikli kahveler biraz daha az acı olduğu için çoğu kişi şekeri azaltır. Adım adım tarif cezve rehberimizde.
Satın alırken nelere bakmalı?
- Kavrum tarihi: Tazeliği gösteren tek tarih.
- Köken bilgisi: Ülke, bölge ve işleme yöntemi (natural, washed, honey).
- Puan: Nitelikli kahvelerde genellikle belirtilir.
- Öğütüm: Siparişe göre öğütülüyor mu, çekirdek seçeneği var mı?
